Chcesz częściej widzieć wiadomości z naszej strony w Google? Obserwuj ce-polska.pl

Producent, importer, dystrybutor i upoważniony przedstawiciel pełnią różne funkcje podczas wprowadzania produktów na rynek Unii Europejskiej. Od roli przedsiębiorcy zależy zakres obowiązków dotyczących oceny zgodności, dokumentacji technicznej, oznakowania CE i współpracy z organami nadzoru. Istotne jest również to, że firma nieposiadająca własnej produkcji może zostać uznana za producenta, a importer lub dystrybutor w określonych sytuacjach przejmuje jego odpowiedzialność.

Producent, importer, dystrybutor i upoważniony przedstawiciel - tabela obowiązków

Podstawowy podział odpowiedzialności określają unijne przepisy harmonizacyjne, których wspólne ramy przedstawia decyzja nr 768/2008/WE. Szczegółowe obowiązki wynikają z dyrektyw i rozporządzeń dotyczących konkretnego rodzaju produktu.

Obowiązek Producent Importer Dystrybutor Upoważniony przedstawiciel
Zapewnienie zgodności produktu Odpowiada za zgodność Weryfikuje przed wprowadzeniem Sprawdza wymagane elementy W zakresie upoważnienia
Ocena zgodności Przeprowadza lub zapewnia wykonanie Sprawdza jej przeprowadzenie Nie przeprowadza standardowo Wykonuje wyłącznie dopuszczone zadania
Dokumentacja techniczna Sporządza Zapewnia możliwość udostępnienia Współpracuje z organami Udostępnia w granicach pełnomocnictwa
Deklaracja zgodności Sporządza Sprawdza jej przygotowanie Weryfikuje wymagane dokumenty Może podpisać, jeśli pozwalają na to przepisy
Znak CE Zapewnia oznakowanie Sprawdza jego obecność Sprawdza oznakowanie Działa w granicach upoważnienia
Dane identyfikacyjne Podaje dane producenta Podaje również własne dane Sprawdza wymagane oznaczenia Zależnie od przepisów
Działania naprawcze Tak Tak Tak W zakresie powierzonych zadań

Tabela przedstawia ogólne zasady dotyczące produktów objętych unijnymi przepisami harmonizacyjnymi. Poszczególne regulacje mogą przewidywać dodatkowe wymagania.

Producent - odpowiedzialność za ocenę zgodności i znak CE

Producentem jest podmiot, który wytwarza produkt albo zleca jego zaprojektowanie lub produkcję i wprowadza go na rynek pod własną nazwą lub znakiem towarowym. Nie musi więc posiadać własnej fabryki. Firma zamawiająca gotowe urządzenia u podwykonawcy i sprzedająca je pod własną marką również może występować jako producent.

Do jego obowiązków należy ustalenie właściwych dyrektyw i rozporządzeń, przeprowadzenie wymaganej procedury oceny zgodności, przygotowanie dokumentacji technicznej oraz sporządzenie deklaracji zgodności UE lub WE. Jeśli produkt podlega obowiązkowi CE, producent zapewnia prawidłowe oznakowanie. W zależności od kategorii wyrobu ocena może zostać przeprowadzona samodzielnie lub wymagać udziału jednostki notyfikowanej.

Producent odpowiada również za identyfikację produktu, wymagane instrukcje, informacje o bezpieczeństwie oraz przechowywanie dokumentacji przez okres określony we właściwych przepisach. Korzystanie z usług laboratorium, jednostki notyfikowanej lub zewnętrznego zakładu produkcyjnego nie zwalnia go z odpowiedzialności za zgodność wyrobu.

Importer - obowiązki przy sprowadzaniu produktów spoza UE

Importer to podmiot mający siedzibę w Unii Europejskiej, który wprowadza na rynek unijny produkt pochodzący z państwa trzeciego. Przykładem jest polska firma sprowadzająca urządzenia bezpośrednio od chińskiego producenta w celu ich dalszej sprzedaży.

Przed wprowadzeniem produktu do obrotu importer musi sprawdzić, czy producent wykonał odpowiednią procedurę oceny zgodności, przygotował dokumentację techniczną, sporządził wymaganą deklarację oraz prawidłowo oznakował wyrób. Powinien również zweryfikować dane identyfikacyjne, instrukcje i informacje dotyczące bezpieczeństwa oraz umieścić własną nazwę i adres zgodnie z wymaganiami właściwych przepisów.

Importer musi zapewnić możliwość udostępnienia wymaganej dokumentacji organom nadzoru. Odpowiada także za odpowiednie warunki przechowywania i transportu oraz działania naprawcze w przypadku stwierdzenia niezgodności. Jeżeli ma podstawy uważać, że produkt nie spełnia obowiązujących wymagań, nie powinien wprowadzać go na rynek do czasu usunięcia problemu. Sam certyfikat przekazany przez zagranicznego dostawcę nie zastępuje tej weryfikacji.

Dystrybutor - obowiązki sprzedawcy i hurtownika

Dystrybutorem jest podmiot uczestniczący w łańcuchu dostaw, który udostępnia produkt na rynku, ale nie działa w danej sytuacji jako producent ani importer. Może to być hurtownia, sklep internetowy lub sprzedawca detaliczny kupujący produkty od dostawcy działającego na rynku UE.

Dystrybutor nie ma standardowo obowiązku przeprowadzania oceny zgodności ani sporządzania dokumentacji technicznej. Musi jednak zachować należytą staranność i sprawdzić wymagane oznakowanie CE, informacje o producencie i importerze oraz obecność odpowiednich instrukcji i dokumentów. Powinien również zapewnić, aby warunki przechowywania i transportu nie wpływały negatywnie na zgodność produktu.

Jeżeli dystrybutor stwierdzi niezgodność lub ma uzasadnione podejrzenia dotyczące bezpieczeństwa wyrobu, powinien wstrzymać jego udostępnianie do czasu wyjaśnienia sytuacji. W zależności od okoliczności musi także poinformować odpowiednie podmioty i współpracować z organami nadzoru.

Upoważniony przedstawiciel - jakie zadania może wykonywać?

Upoważniony przedstawiciel to osoba fizyczna lub prawna mająca siedzibę w Unii Europejskiej, która otrzymała od producenta pisemne pełnomocnictwo do wykonywania określonych czynności w jego imieniu. Nie jest automatycznie importerem ani dystrybutorem, a jego ustanowienie nie jest obowiązkowe dla każdej kategorii produktu.

Zakres zadań może obejmować przechowywanie deklaracji zgodności, zapewnienie dostępu do dokumentacji technicznej, przekazywanie informacji organom nadzoru oraz współpracę przy działaniach naprawczych. W określonych przypadkach przedstawiciel może również podpisać deklarację zgodności w imieniu producenta, jeżeli pozwalają na to właściwe przepisy i pełnomocnictwo.

Nie można jednak przenieść na przedstawiciela całej odpowiedzialności producenta. W ogólnych ramach decyzji 768/2008/WE zapewnienie zgodności konstrukcji i produkcji oraz sporządzenie dokumentacji technicznej pozostają obowiązkami producenta.

Kiedy importer lub dystrybutor staje się producentem?

Importer albo dystrybutor może przejąć obowiązki producenta, jeżeli wprowadza wyrób na rynek pod własną nazwą lub znakiem towarowym. Dotyczy to między innymi sprzedaży produktów pod marką własną, nawet jeśli zostały fizycznie wyprodukowane przez zewnętrzną firmę.

Podobne konsekwencje mogą wystąpić w przypadku modyfikacji produktu już wprowadzonego na rynek, jeżeli zmiana wpływa na jego zgodność z wymaganiami. Nie każda naprawa lub zmiana opakowania oznacza jednak automatyczne przejęcie odpowiedzialności producenta. Decydują o tym charakter ingerencji i przepisy dotyczące konkretnego wyrobu.

Przykładowo polska firma zamawiająca urządzenia w Chinach i sprzedająca je pod własną marką może odpowiadać za ocenę zgodności, dokumentację techniczną i deklarację tak jak producent. W takiej sytuacji samo sprawdzenie dokumentów otrzymanych od dostawcy może być niewystarczające.

Kto odpowiada za zgodność produktu sprowadzanego spoza UE?

W przypadku określonych kategorii produktów art. 4 rozporządzenia (UE) 2019/1020 wymaga istnienia odpowiedniego podmiotu gospodarczego mającego siedzibę w UE. Może nim być producent unijny, importer, właściwie upoważniony przedstawiciel albo w określonych przypadkach dostawca usług realizacji zamówień. Szczegółowy zakres zadań wynika z tego rozporządzenia i właściwych przepisów sektorowych.

Nie oznacza to obowiązku ustanawiania upoważnionego przedstawiciela dla każdego wyrobu sprowadzanego spoza Unii. Jeżeli produkt jest wprowadzany przez importera z siedzibą w UE, może on pełnić funkcję wymaganego podmiotu gospodarczego.

Przed rozpoczęciem sprzedaży należy więc ustalić, kto występuje jako producent, kto jako importer i czy w łańcuchu dostaw uczestniczy upoważniony przedstawiciel. Od prawidłowego określenia tych ról zależy zakres obowiązków dotyczących dokumentacji, oznakowania CE, weryfikacji zgodności i współpracy z organami nadzoru.