Chcesz częściej widzieć wiadomości z naszej strony w Google? Obserwuj ce-polska.pl

Norma EN 71 określa wymagania dotyczące bezpieczeństwa zabawek wprowadzanych na rynek Unii Europejskiej. Jej poszczególne części odnoszą się między innymi do właściwości mechanicznych, palności materiałów oraz obecności i migracji określonych substancji chemicznych. Zakres badań zależy od konstrukcji zabawki, zastosowanych materiałów, przewidzianej grupy wiekowej i sposobu użytkowania. Co obejmują poszczególne części EN 71 i jak ustalić, które wymagania mają zastosowanie do konkretnego produktu?

Czym jest norma EN 71 i kiedy ma zastosowanie?

EN 71 to seria europejskich norm dotyczących bezpieczeństwa zabawek, funkcjonująca w Polsce jako PN-EN 71. Jej stosowanie jest związane z wymaganiami dyrektywy 2009/48/WE w sprawie bezpieczeństwa zabawek, obejmującej produkty zaprojektowane lub przeznaczone, wyłącznie lub nie, do zabawy przez dzieci poniżej 14. roku życia. Dyrektywa określa zasadnicze wymagania bezpieczeństwa, natomiast poszczególne normy zawierają metody badań i szczegółowe kryteria oceny właściwości produktów.

Stosowanie norm zharmonizowanych jest dobrowolne, ale pozwala korzystać z domniemania zgodności z wymaganiami objętymi daną normą. Istotne jest zastosowanie właściwego wydania normy oraz uwzględnienie ewentualnych ograniczeń tego domniemania. Aktualne odniesienia określa decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2023/740 z późniejszymi zmianami. Nie każda część EN 71 ma zastosowanie do wszystkich zabawek, dlatego dobór norm musi wynikać z analizy zagrożeń związanych z konkretnym wyrobem.

EN 71-1, EN 71-2 i EN 71-3 - podstawowe wymagania bezpieczeństwa zabawek

Pierwsze trzy części EN 71 obejmują zagadnienia istotne dla wielu kategorii zabawek. Dotyczą właściwości mechanicznych i fizycznych, palności oraz migracji określonych pierwiastków z materiałów zastosowanych w produkcie.

EN 71-1 - Właściwości mechaniczne i fizyczne

Norma EN 71-1 określa wymagania dotyczące konstrukcji zabawek oraz zagrożeń występujących podczas ich użytkowania. Obejmuje między innymi małe elementy stwarzające ryzyko zadławienia, ostre krawędzie i zakończenia, wytrzymałość mechaniczną, ruchome części, ryzyko zakleszczenia oraz wymagania dotyczące hałasu i zabawek wystrzeliwujących pociski. Zakres badań zależy od konstrukcji produktu i wieku dzieci, dla których jest przeznaczony. W przypadku zabawek dla dzieci poniżej 36 miesięcy szczególne znaczenie mają wymagania dotyczące małych elementów mogących odłączyć się podczas użytkowania lub badań wytrzymałościowych.

EN 71-2 - Palność

EN 71-2 dotyczy zagrożeń związanych z zapalnością określonych materiałów i rodzajów zabawek. Obejmuje między innymi przebrania dziecięce, zabawki przeznaczone do wchodzenia do ich wnętrza oraz wybrane zabawki miękkie i pluszowe. W zależności od kategorii produktu ocenia się między innymi możliwość zapłonu i szybkość rozprzestrzeniania się płomienia. Norma nie oznacza obowiązku wykonywania identycznych testów dla wszystkich zabawek, ponieważ metody badań zależą od rodzaju materiału i konstrukcji wyrobu.

EN 71-3 - Migracja określonych pierwiastków

EN 71-3 określa wymagania i metody badań migracji wybranych pierwiastków chemicznych z materiałów zabawek, między innymi ołowiu, kadmu, arsenu, chromu i innych substancji wskazanych w normie. Badania dotyczą ilości pierwiastków uwalnianych z materiału w określonych warunkach, a nie wyłącznie ich całkowitej zawartości. Norma wyróżnia trzy kategorie materiałów: suche, kruche, proszkowe lub elastyczne; płynne lub lepkie; oraz materiały zeskrobywane. Dla każdej kategorii obowiązują odpowiednie limity migracji, które należy uwzględnić podczas oceny bezpieczeństwa produktu.

Pozostałe części normy EN 71 - jakie produkty obejmują?

Kolejne części serii EN 71 odnoszą się do szczególnych rodzajów zabawek oraz zagrożeń chemicznych i fizycznych. Ich zastosowanie zależy od materiałów, funkcji i przeznaczenia produktu.

Norma Zakres wymagań
EN 71-4 Zestawy do wykonywania doświadczeń chemicznych i podobnych czynności, w tym wymagania dotyczące substancji, wyposażenia, oznakowania i instrukcji.
EN 71-5 Zabawki chemiczne inne niż zestawy do doświadczeń, między innymi określone zestawy do wykonywania odlewów i modelowania.
EN 71-7 Farby do malowania palcami - wymagania chemiczne, mikrobiologiczne, oznakowanie i metody badań.
EN 71-8 Zabawki aktywnościowe do użytku domowego, między innymi huśtawki, zjeżdżalnie i konstrukcje do wspinania.
EN 71-12 N-nitrozoaminy i substancje zdolne do tworzenia N-nitrozoamin w określonych zabawkach i ich częściach.
EN 71-13 Gry zapachowe, zestawy kosmetyczne i gry smakowe.
EN 71-14 Trampoliny przeznaczone do użytku domowego jako zabawki.
EN 71-15 Zawartość formamidu w piankowych materiałach zabawek.
EN 71-16 Zawartość określonych chlorowanych fosforowych środków zmniejszających palność: TCEP, TCPP i TDCP.

Nie wszystkie historyczne części serii EN 71 pozostają aktualne lub posiadają status norm zharmonizowanych. Przykładowo EN 71-9, dotycząca niektórych organicznych związków chemicznych, została wycofana i nie figuruje w aktualnym wykazie norm zharmonizowanych. Przy ustalaniu zakresu badań należy zatem sprawdzić zarówno przedmiot normy, jak i jej aktualny status.

We wrześniu 2026 r. opublikowano decyzję wykonawczą Komisji (UE) 2026/2032, która wprowadziła do wykazu norm zharmonizowanych EN 71-15:2025 i EN 71-16:2025 oraz nowe wydanie EN 71-4:2020+A1:2025. Odniesienie do wcześniejszej EN 71-4:2020 ma zostać wycofane 14 marca 2028 r. Zmiany te należy uwzględnić przy planowaniu badań i aktualizacji dokumentacji technicznej.

Jak dobrać odpowiednie normy EN 71 do konkretnej zabawki?

Dobór norm powinien wynikać z analizy bezpieczeństwa produktu, a nie z założenia, że każda zabawka wymaga wykonania wszystkich badań EN 71. Przykładowo pluszowa zabawka może wymagać badań właściwości mechanicznych, palności i migracji określonych pierwiastków z dostępnych materiałów. W przypadku farb do malowania palcami istotne będą dodatkowo wymagania EN 71-7, natomiast dla zabawkowej trampoliny - EN 71-14. Zestawy do doświadczeń chemicznych wymagają z kolei uwzględnienia EN 71-4.

Seria EN 71 nie obejmuje wszystkich potencjalnych zagrożeń. W przypadku zabawek elektrycznych zastosowanie może mieć również norma EN IEC 62115 dotycząca bezpieczeństwa elektrycznego, a przy określonych materiałach konieczne jest uwzględnienie dodatkowych ograniczeń chemicznych, w tym wynikających z rozporządzenia REACH (WE) nr 1907/2006. Samo wykonanie badań EN 71-1, EN 71-2 i EN 71-3 nie oznacza więc automatycznie, że zabawka spełnia wszystkie obowiązujące wymagania.

Norma EN 71 a oznakowanie CE zabawek

Wyniki badań zgodnych z odpowiednimi częściami EN 71 stanowią dowody wykorzystywane w procesie oceny zgodności, ale nie zastępują całej procedury nadawania oznakowania CE. Producent musi przeprowadzić ocenę bezpieczeństwa, przygotować dokumentację techniczną, zastosować odpowiednią procedurę oceny zgodności i sporządzić deklarację zgodności WE.

Zgodnie z art. 19 dyrektywy 2009/48/WE producent może zastosować procedurę wewnętrznej kontroli produkcji, jeżeli wykorzystuje normy zharmonizowane obejmujące wszystkie odpowiednie wymagania bezpieczeństwa dotyczące danej zabawki. W określonych przypadkach, między innymi gdy normy nie obejmują wszystkich właściwych wymagań lub nie zostały zastosowane, konieczne jest badanie typu WE z udziałem jednostki notyfikowanej oraz ocena zgodności z zatwierdzonym typem. Więcej informacji o obowiązkach producenta zawiera artykuł Znak CE dla zabawek - czy zabawki wymagają znaku CE?.

Należy także uwzględnić rozporządzenie (UE) 2025/2509 w sprawie bezpieczeństwa zabawek, które weszło w życie 1 stycznia 2026 r. Jego zasadnicze przepisy zaczną być stosowane od 1 sierpnia 2030 r., natomiast wybrane regulacje organizacyjne obowiązują już od 1 stycznia 2026 r. Do czasu rozpoczęcia stosowania nowych wymagań dyrektywa 2009/48/WE pozostaje podstawą oceny zgodności zabawek, z uwzględnieniem właściwych przepisów przejściowych.

Norma EN 71 i oznakowanie CE zabawek - szkolenia CECE Polska

CECE Polska prowadzi szkolenia dotyczące oznakowania CE zabawek, obejmujące wymagania dyrektywy 2009/48/WE i 2025/2509 oraz normy EN 71-1, EN 71-2 i EN 71-3. Program uwzględnia analizę ryzyka, dobór wymagań, procedury oceny zgodności, przygotowanie dokumentacji technicznej, deklaracji zgodności WE oraz oznakowanie produktu. Szkolenia są skierowane do producentów, importerów i dystrybutorów zabawek odpowiedzialnych za zgodność wyrobów wprowadzanych na rynek Unii Europejskiej.