Import produktów z Chin wiąże się nie tylko z organizacją transportu i odprawy celnej, ale również z koniecznością spełnienia wymagań obowiązujących na rynku Unii Europejskiej. W przypadku wielu urządzeń elektrycznych, maszyn, zabawek czy innych wyrobów wymagane jest oznakowanie CE. Importer nie może jednak ograniczyć się do sprawdzenia, czy chiński producent umieścił odpowiedni symbol na produkcie. Musi również zweryfikować dokumentację, prawidłowość oznaczeń oraz spełnienie obowiązków wynikających z właściwych dyrektyw i rozporządzeń. Jak przygotować import z Chin, aby produkt mógł zostać legalnie wprowadzony do obrotu w UE?
Czy produkty importowane z Chin muszą mieć znak CE?
Obowiązek stosowania oznakowania CE zależy od kategorii produktu i przepisów, którym podlega, a nie od kraju jego produkcji. Znak CE jest wymagany wyłącznie dla wyrobów objętych unijnymi aktami prawnymi przewidującymi takie oznakowanie. Dotyczy to między innymi wielu urządzeń elektrycznych i elektronicznych, maszyn, zabawek, środków ochrony indywidualnej oraz wyrobów medycznych. Nie każdy produkt sprowadzany z Chin musi więc posiadać znak CE, a umieszczanie go na wyrobach nieobjętych odpowiednimi przepisami jest niedopuszczalne.
Oznakowanie CE nie jest certyfikatem wydawanym przez instytucję unijną. Oznacza, że producent deklaruje zgodność wyrobu ze wszystkimi mającymi zastosowanie wymaganiami unijnych przepisów przewidujących takie oznakowanie i przyjmuje za nią odpowiedzialność. Importer powinien sprawdzić, czy producent rzeczywiście przeprowadził wymaganą ocenę zgodności oraz przygotował odpowiednią dokumentację. Samo posiadanie znaku CE nie zwalnia importera z obowiązków związanych z wprowadzeniem produktu na rynek UE.
Krok 1. Ustalenie przepisów dotyczących importowanego produktu
Pierwszym etapem jest identyfikacja produktu, jego przeznaczenia oraz mających zastosowanie przepisów. Dla urządzeń elektrycznych mogą to byćdyrektywa niskonapięciowa 2014/35/UE orazdyrektywa EMC 2014/30/UE, natomiast urządzenia radiowe mogą podlegaćdyrektywie RED 2014/53/UE. W przypadku maszyn, zabawek czy środków ochrony indywidualnej zastosowanie mają regulacje właściwe dla tych kategorii. Jeden produkt może jednocześnie podlegać kilku aktom prawnym, dlatego konieczne jest ustalenie pełnego zakresu wymagań dotyczących jego konstrukcji, bezpieczeństwa i oceny zgodności.
Importer powinien uwzględnić równieżrozporządzenie (UE) 2019/1020 dotyczące nadzoru rynku i zgodności produktów, w szczególności obowiązki odnoszące się do produktów objętych jego zakresem. Dodatkowe wymagania dla produktów konsumenckich wynikają zrozporządzenia (UE) 2023/988 w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów (GPSR). GPSR ma zastosowanie również do określonych zagrożeń lub aspektów nieobjętych szczegółowymi przepisami sektorowymi. Ustalenie wymagań przed złożeniem zamówienia pozwala ocenić, czy dostawca dysponuje dokumentacją niezbędną do legalnego wprowadzenia produktu na rynek.
Krok 2. Weryfikacja dokumentacji i deklaracji zgodności UE
Po ustaleniu właściwych przepisów importer powinien upewnić się, że producent przeprowadził wymaganą procedurę oceny zgodności, przygotował dokumentację techniczną i sporządził deklarację zgodności UE, jeżeli jest ona wymagana. Szczególnie istotne jest sprawdzenie, czy dokumenty dotyczą rzeczywiście zamawianego modelu, jego parametrów i konfiguracji. Deklaracja powinna wskazywać odpowiednie przepisy, identyfikować produkt oraz zawierać informacje wymagane przez właściwy akt prawny.
Dużą ostrożność należy zachować wobec dokumentów określanych przez chińskich dostawców jako „certyfikat CE”. Nie istnieje jeden uniwersalny certyfikat CE obowiązkowy dla wszystkich kategorii produktów. W zależności od przepisów producent może samodzielnie przeprowadzić ocenę zgodności albo musi skorzystać z udziału jednostki notyfikowanej. Dokument wydany przez prywatne laboratorium nie zastępuje automatycznie deklaracji zgodności ani certyfikatu jednostki notyfikowanej, jeżeli taki certyfikat jest wymagany. Różnice między poszczególnymi dokumentami oraz problemy związane z ich wiarygodnością zostały szerzej omówione w artykuleCE przy imporcie z Chin - fakty, mity i jak nie dać się nabrać na „chiński certyfikat”.
Krok 3. Sprawdzenie badań i rzeczywistej zgodności technicznej produktu
Dokumentacja otrzymana od producenta powinna odpowiadać produktowi, który rzeczywiście zostanie sprowadzony do Unii Europejskiej. Raporty z badań mogą dotyczyć innej wersji urządzenia, odmiennego zasilacza, zmodyfikowanych podzespołów lub konstrukcji zmienionej już po wykonaniu pomiarów. W takiej sytuacji należy ustalić, czy przedstawione wyniki nadal stanowią odpowiedni dowód zgodności importowanego wyrobu. Znaczenie mają również zastosowane normy, warunki badań i możliwość jednoznacznego powiązania raportu z określonym modelem produktu.
Zakres niezbędnej weryfikacji technicznej zależy od rodzaju wyrobu. Przykładowo urządzenie elektroniczne może podlegać wymaganiom dotyczącym bezpieczeństwa elektrycznego, kompatybilności elektromagnetycznej lub właściwości związanych z komunikacją radiową. Nie wszystkie produkty wymagają obligatoryjnego badania w niezależnym laboratorium, jednak producent musi posiadać odpowiednie dowody spełnienia wymagań. Jeżeli importer ma uzasadnione wątpliwości dotyczące zgodności, powinien wyjaśnić je przed wprowadzeniem produktu do obrotu. Może to wymagać uzupełnienia dokumentacji, wykonania dodatkowych badań albo wprowadzenia zmian konstrukcyjnych.
Krok 4. Kontrola oznakowania, danych importera i instrukcji
Przed rozpoczęciem sprzedaży importer powinien sprawdzić oznakowanie produktu oraz informacje przekazywane użytkownikowi. Zakres obowiązków zależy od przepisów dotyczących danej kategorii wyrobów, jednak weryfikacja powinna obejmować przede wszystkim:
- Oznakowanie i identyfikację produktu - obecność znaku CE, jeżeli jest wymagany, oraz odpowiednich oznaczeń typu, modelu, partii lub numeru seryjnego.
- Dane producenta i importera - wymagane informacje identyfikacyjne oraz kontaktowe umieszczone na produkcie, opakowaniu lub w dokumentacji, zgodnie z właściwymi przepisami.
- Instrukcje i informacje dotyczące bezpieczeństwa - dokumenty przygotowane w języku wymaganym na rynku docelowym, w Polsce co do zasady w języku polskim, z uwzględnieniem wymagań właściwych dla danego produktu.
W przypadku produktów konsumenckich objętych GPSR art. 11 określa między innymi obowiązki importera dotyczące danych kontaktowych, informacji o produkcie oraz instrukcji i ostrzeżeń. Przepisy sektorowe mogą przewidywać dodatkowe wymagania dotyczące oznakowania, dokumentacji i sposobu przekazywania informacji. Importer powinien również zapewnić odpowiednie warunki transportu oraz przechowywania, aby nie doprowadzić do pogorszenia zgodności produktu z wymaganiami.
Krok 5. Odpowiedzialność importera i obowiązki po wprowadzeniu produktu na rynek
Importerem w rozumieniu unijnych przepisów dotyczących produktów jest co do zasady podmiot mający siedzibę w UE, który wprowadza na rynek unijny produkt pochodzący z państwa trzeciego. Jego odpowiedzialność nie ogranicza się do organizacji importu. Musi wykonać obowiązki określone we właściwych przepisach, w tym zweryfikować wymagane dokumenty, oznakowanie i identyfikację produktu. Szczególnej uwagi wymagają wyroby sprzedawane pod własną marką. Jeżeli importer wprowadza produkt do obrotu pod własną nazwą lub znakiem towarowym, może zostać uznany za producenta i przejąć wynikające z tego obowiązki. Podobna sytuacja może wystąpić przy modyfikacjach produktu wpływających na jego zgodność.
Odpowiedzialność importera nie kończy się wraz z odprawą celną ani rozpoczęciem sprzedaży. Dopuszczenie towaru do obrotu w rozumieniu przepisów celnych nie oznacza automatycznego potwierdzenia jego zgodności z wymaganiami dotyczącymi oznakowania CE. W przypadku wielu produktów objętych unijnym prawodawstwem harmonizacyjnym importer musi przechowywać kopię deklaracji zgodności UE przez 10 lat od wprowadzenia produktu do obrotu oraz zapewniać dostępność dokumentacji technicznej dla właściwych organów. Szczegółowy okres i zakres tych obowiązków wynikają z regulacji dotyczących konkretnej kategorii wyrobu.
Jeżeli produkt okaże się niezgodny z wymaganiami, importer powinien podjąć odpowiednie działania korygujące. Zależnie od charakteru niezgodności i poziomu ryzyka mogą one obejmować doprowadzenie produktu do zgodności, wstrzymanie sprzedaży, wycofanie z obrotu lub odzyskanie od użytkowników. W określonych przypadkach konieczne jest również poinformowanie właściwych organów nadzoru rynku. Z tego względu ważne jest utrzymywanie kontaktu z producentem oraz zapewnienie możliwości uzyskania aktualnych dokumentów i informacji technicznych również po rozpoczęciu sprzedaży.
Znak CE przy imporcie z Chin - wsparcie CECE Polska
Import produktów z Chin wymaga właściwego określenia przepisów unijnych, sprawdzenia dokumentacji technicznej oraz potwierdzenia, że oznakowanie CE odpowiada rzeczywistej zgodności wyrobu. CECE Polska zajmuje się zagadnieniami związanymi z oceną zgodności i oznakowaniem CE, w tym identyfikacją wymagań dotyczących produktów wprowadzanych na rynek Unii Europejskiej. Weryfikacja dokumentacji otrzymanej od chińskiego producenta pozwala ustalić, czy przedstawione dowody odpowiadają importowanemu produktowi oraz jakie działania mogą być konieczne przed rozpoczęciem jego sprzedaży.