Import produktów z Chin od wielu lat pozostaje jednym z najpopularniejszych modeli zaopatrzenia dla firm działających na rynku Unii Europejskiej. Dotyczy to zarówno prostych akcesoriów elektronicznych, jak i maszyn, urządzeń elektrycznych, oświetlenia, wyposażenia przemysłowego czy produktów sprzedawanych później pod własną marką. Wraz z rozwojem importu rośnie również liczba nieporozumień związanych z oznakowaniem CE oraz dokumentacją potwierdzającą zgodność wyrobów z wymaganiami obowiązującymi na rynku UE.

Wielu importerów zakłada, że skoro producent z Chin przesłał „certyfikat CE”, temat zgodności produktu został zamknięty. Bardzo często okazuje się jednak, że dokument nie dotyczy konkretnego wyrobu, odnosi się do nieaktualnych norm albo nie ma większego znaczenia z punktu widzenia przepisów obowiązujących w Unii Europejskiej. Wątpliwości zaczynają się zwykle dopiero podczas kontroli organów nadzoru rynku, odprawy celnej albo po zgłoszeniu produktu przez klienta.

Czy producent z Chin może legalnie oznaczyć produkt znakiem CE?

Samo miejsce produkcji nie ma znaczenia dla możliwości stosowania oznakowania CE. Produkt wyprodukowany w Chinach może zostać legalnie oznaczony znakiem CE, jeżeli spełnia wymagania odpowiednich dyrektyw lub rozporządzeń UE i został poddany właściwej procedurze oceny zgodności.

Znacznie większe znaczenie ma to, czy producent rzeczywiście przeprowadził ocenę zgodności oraz posiada dokumentację techniczną potwierdzającą spełnienie wymagań. Część produktów importowanych spoza UE posiada oznakowanie CE naniesione wyłącznie formalnie, bez przygotowania pełnej dokumentacji albo bez wykonania wymaganych badań.

Samo oznaczenie umieszczone na produkcie nie stanowi jeszcze potwierdzenia zgodności wyrobu z wymaganiami UE. Importer powinien mieć możliwość zweryfikowania, czy producent rzeczywiście przeprowadził procedurę oceny zgodności i dysponuje odpowiednimi dokumentami.

„Certyfikat CE z Chin” – co najczęściej oznacza?

Jednym z częstszych błędów popełnianych przez importerów jest traktowanie każdego dokumentu przesłanego przez producenta jako potwierdzenia zgodności produktu z wymaganiami UE. Tymczasem określenie „certyfikat CE” bardzo często używane jest w sposób całkowicie nieprecyzyjny.

Importer może otrzymać:

  • raport z badań dotyczący innego produktu,
  • deklarację zgodności sporządzoną nieprawidłowo,
  • dokument odnoszący się do nieaktualnych norm,
  • certyfikat wydany przez prywatną firmę bez statusu jednostki notyfikowanej,
  • dokument marketingowy mający jedynie wyglądać profesjonalnie.

Dużo wątpliwości budzą również sytuacje, w których dokumentacja przygotowana została dla jednej konfiguracji produktu, a importer sprowadza wyrób różniący się konstrukcją, parametrami albo zastosowanymi komponentami. Dotyczy to szczególnie urządzeń elektrycznych oraz produktów sprzedawanych pod marką własną.

W systemie oznakowania CE najważniejsze znaczenie mają:

  • prawidłowo przeprowadzona ocena zgodności,
  • dokumentacja techniczna,
  • deklaracja zgodności UE,
  • zgodność produktu z wymaganiami przepisów.

Sam „certyfikat CE” nie funkcjonuje jako uniwersalny dokument automatycznie dopuszczający produkt do sprzedaży na rynku europejskim.

Kto odpowiada za zgodność produktu przy imporcie?

Wielu importerów błędnie zakłada, że pełna odpowiedzialność za oznakowanie CE spoczywa wyłącznie na producencie z Chin. Tymczasem importer wprowadzający produkt na rynek UE również posiada określone obowiązki wynikające z przepisów dotyczących oceny zgodności.

Importer powinien między innymi upewnić się, że:

  • produkt podlega właściwej procedurze oceny zgodności,
  • sporządzona została deklaracja zgodności UE,
  • dostępna jest dokumentacja techniczna,
  • wyrób posiada wymagane oznaczenia,
  • producent może wykazać zgodność produktu z wymaganiami UE.

W praktyce oznacza to, że podczas kontroli organ nadzoru rynku może zwrócić się do importera o przedstawienie dokumentów potwierdzających zgodność produktu. Brak dokumentacji albo brak możliwości jej udostępnienia może prowadzić do zakwestionowania wyrobu, nawet jeśli produkt został już wprowadzony do sprzedaży.

Jak sprawdzić, czy dokumentacja od producenta jest wiarygodna?

Ocena dokumentacji otrzymanej od producenta nie powinna ograniczać się wyłącznie do sprawdzenia, czy dokument posiada pieczątkę albo wygląda „oficjalnie”. Znacznie ważniejsze jest ustalenie, czego dokładnie dotyczy dokument oraz czy odnosi się do konkretnego produktu sprowadzanego przez importera.

Szczególną uwagę warto zwrócić na:

  • nazwę oraz model produktu,
  • zastosowane normy zharmonizowane,
  • datę dokumentów,
  • dane producenta,
  • zakres przeprowadzonych badań,
  • zgodność parametrów produktu z raportami i deklaracją.

Często okazuje się, że importer otrzymuje wyłącznie pojedynczy raport laboratoryjny bez pełnej dokumentacji technicznej albo deklarację zgodności sporządzoną bardzo ogólnie, bez wskazania konkretnych dyrektyw i norm mających zastosowanie do produktu.

Niepokojącym sygnałem może być również sytuacja, w której producent unika przekazania pełnej dokumentacji albo przesyła dokumenty zawierające rozbieżności dotyczące modelu wyrobu, parametrów technicznych lub danych producenta.

Czy znak „China Export” naprawdę istnieje?

Temat oznaczenia „China Export” regularnie pojawia się w dyskusjach dotyczących importu produktów z Chin. W internecie można spotkać informacje sugerujące, że część produktów posiada specjalny znak bardzo podobny do oznakowania CE, który rzekomo oznacza wyłącznie „China Export”.

Najczęściej chodzi jednak o nieprawidłowe wykonanie samego oznakowania albo stosowanie symboli przypominających znak CE. Niezależnie od internetowych teorii najważniejsze pozostaje nie samo graficzne oznaczenie, ale możliwość wykazania, że produkt rzeczywiście przeszedł procedurę oceny zgodności zgodnie z wymaganiami UE.

Ocena zgodności nie może opierać się wyłącznie na wyglądzie oznaczenia umieszczonego na produkcie. Znacznie większe znaczenie mają dokumentacja techniczna, deklaracja zgodności UE oraz rzeczywista zgodność wyrobu z wymaganiami przepisów.

Jakie błędy importerzy popełniają najczęściej?

Nieprawidłowości związane z oznakowaniem CE przy imporcie z Chin bardzo często wynikają z prób uproszczenia całego procesu oceny zgodności. Część importerów koncentruje się wyłącznie na uzyskaniu „jakiegoś certyfikatu”, pomijając analizę dokumentacji i rzeczywiste wymagania dotyczące produktu.

Do najczęściej spotykanych błędów należą:

  • brak weryfikacji dokumentacji technicznej,
  • korzystanie z dokumentów dotyczących innego produktu,
  • import wyrobów bez deklaracji zgodności UE,
  • stosowanie nieaktualnych norm,
  • błędna klasyfikacja produktu,
  • brak analizy dyrektyw mających zastosowanie do wyrobu,
  • traktowanie oznakowania CE jako formalnej „naklejki”.

Dużo problemów pojawia się również przy produktach sprzedawanych pod marką własną. W takiej sytuacji importer bardzo często przejmuje rolę producenta i odpowiada za zgodność wyrobu z wymaganiami obowiązującymi na rynku UE.

Dlaczego prawidłowa ocena zgodności ma tak duże znaczenie?

Nieprawidłowo przeprowadzona ocena zgodności może prowadzić nie tylko do problemów formalnych, ale również do realnych konsekwencji biznesowych. Zakwestionowanie produktu przez organ nadzoru rynku może oznaczać konieczność wycofania wyrobu ze sprzedaży, zatrzymanie dostawy albo obowiązek usunięcia niezgodności przed dalszym udostępnianiem produktu na rynku UE.

Z tego powodu oznakowanie CE nie powinno być traktowane wyłącznie jako element wymagany do importu towaru z Chin. Cały proces oceny zgodności ma potwierdzić, że produkt spełnia wymagania odnoszące się do bezpieczeństwa, ochrony zdrowia oraz pozostałych obowiązków wynikających z przepisów Unii Europejskiej.