Chcesz częściej widzieć wiadomości z naszej strony w Google? Obserwuj ce-polska.pl

Oprawy oświetleniowe LED wprowadzane na rynek Unii Europejskiej muszą spełniać wymagania dotyczące bezpieczeństwa elektrycznego, kompatybilności elektromagnetycznej oraz ograniczenia stosowania substancji niebezpiecznych. W zależności od konstrukcji, napięcia zasilania i dodatkowych funkcji mogą podlegać kilku regulacjom jednocześnie. Producent odpowiada za przeprowadzenie właściwej oceny zgodności, przygotowanie dokumentacji technicznej i umieszczenie oznakowania CE. Jakie przepisy i normy dotyczą opraw LED oraz co należy sprawdzić przed rozpoczęciem ich sprzedaży?

Jakie dyrektywy i rozporządzenia dotyczą opraw LED?

Zakres wymagań zależy przede wszystkim od parametrów elektrycznych, konstrukcji i wyposażenia produktu. Typowa oprawa LED zasilana napięciem 230 V AC podlega dyrektywom dotyczącym bezpieczeństwa elektrycznego, kompatybilności elektromagnetycznej i ograniczenia stosowania substancji niebezpiecznych. W przypadku opraw wyposażonych w komunikację bezprzewodową konieczne jest uwzględnienie dodatkowych wymagań dotyczących urządzeń radiowych.

Przepis Zakres wymagań
Dyrektywa LVD 2014/35/UE Bezpieczeństwo elektryczne, w tym ochrona przed porażeniem, przegrzaniem i innymi zagrożeniami.
Dyrektywa EMC 2014/30/UE Emisja zaburzeń elektromagnetycznych i odporność urządzenia na zakłócenia.
Dyrektywa RoHS 2011/65/UE Ograniczenie stosowania określonych substancji niebezpiecznych w sprzęcie elektrycznym i elektronicznym.
Dyrektywa RED 2014/53/UE Wymagania dotyczące opraw z funkcjami radiowymi, np. Wi-Fi, Bluetooth lub Zigbee.

Dyrektywa LVD obejmuje urządzenia przeznaczone do użytkowania przy napięciu znamionowym od 50 do 1000 V AC oraz od 75 do 1500 V DC. Oprawy zasilane napięciem 12 V lub 24 V DC zasadniczo nie podlegają LVD jako samodzielne urządzenia, ale nadal mogą podlegać EMC i RoHS. Osobnej oceny może wymagać zasilacz dostarczany z oprawą. W przypadku produktów z komunikacją radiową dyrektywa RED obejmuje również odpowiednie wymagania bezpieczeństwa elektrycznego i kompatybilności elektromagnetycznej, dlatego nie stosuje się automatycznie wszystkich dyrektyw równolegle do tego samego urządzenia.

Jakie normy i badania są wymagane dla opraw oświetleniowych LED?

Jedną z podstawowych norm dotyczących bezpieczeństwa opraw oświetleniowych jest EN IEC 60598-1, określająca wymagania ogólne i metody badań. W zależności od rodzaju oprawy stosuje się także odpowiednie części serii EN IEC 60598-2, odnoszące się do konkretnych konstrukcji i zastosowań. W przypadku modułów LED znaczenie może mieć również EN IEC 62031. Do oceny kompatybilności elektromagnetycznej wykorzystuje się między innymi EN IEC 55015, EN IEC 61547 oraz właściwe części serii EN IEC 61000.

Badania bezpieczeństwa elektrycznego mogą obejmować ochronę przed porażeniem, wytrzymałość izolacji, odstępy izolacyjne, nagrzewanie elementów, odporność mechaniczną oraz zabezpieczenie przed dostępem do części niebezpiecznych. W przypadku opraw przeznaczonych do pracy w warunkach zwiększonej wilgotności lub zapylenia konieczna może być również weryfikacja deklarowanego stopnia ochrony IP. Badania EMC dotyczą natomiast emisji zaburzeń i odporności urządzenia na zakłócenia. Szczególne znaczenie mają zastosowane zasilacze impulsowe, sterowniki, układy ściemniania oraz inne elementy elektroniczne wpływające na charakterystykę elektromagnetyczną oprawy.

Zgodność z RoHS wymaga wykazania, że materiały i podzespoły nie przekraczają dopuszczalnych stężeń substancji objętych ograniczeniami, z uwzględnieniem właściwych wyłączeń. Podstawą oceny mogą być między innymi dokumenty dostawców, deklaracje materiałowe i odpowiednie wyniki badań. Zakres weryfikacji powinien wynikać z konstrukcji produktu oraz oceny ryzyka niezgodności.

Jak uzyskać znak CE dla oprawy LED?

Proces rozpoczyna się od określenia przeznaczenia, napięcia zasilania, klasy ochronności oraz zastosowanych podzespołów. Na tej podstawie producent ustala właściwe przepisy i normy, a następnie przeprowadza ocenę zgodności kompletnej oprawy. Istotne jest, aby dokumentacja i wyniki badań odpowiadały rzeczywistej konstrukcji produktu, który zostanie wprowadzony na rynek.

Po zakończeniu wymaganej oceny producent przygotowuje dokumentację techniczną obejmującą między innymi opis wyrobu, schematy elektryczne, rysunki konstrukcyjne, analizę zagrożeń, zestawienie istotnych podzespołów oraz dowody spełnienia wymagań. Następnie sporządza deklarację zgodności UE, wskazującą wszystkie właściwe przepisy wymagające takiej deklaracji, i umieszcza oznakowanie CE. Produkt powinien również posiadać wymagane oznaczenia identyfikacyjne, dane producenta, parametry elektryczne oraz odpowiednie instrukcje i informacje dotyczące bezpieczeństwa. W przypadku sprzedaży w Polsce informacje przeznaczone dla użytkownika powinny być udostępnione w wymaganym zakresie w języku polskim.

Dla typowych opraw objętych LVD, EMC i RoHS możliwe jest zastosowanie procedur wewnętrznej kontroli produkcji, bez obowiązkowego udziału jednostki notyfikowanej. Samo wykorzystanie podzespołów posiadających oznakowanie CE nie potwierdza jednak automatycznie zgodności gotowej oprawy. Producent musi ocenić cały wyrób, w tym wzajemny wpływ zastosowanych elementów na bezpieczeństwo i działanie urządzenia. W przypadku kilku wariantów tej samej rodziny opraw można wykorzystać reprezentatywne badania, jeżeli analiza techniczna uzasadnia ich zastosowanie do pozostałych konfiguracji.

Oprawy LED a wymagania dotyczące ekoprojektu i etykiet energetycznych

Oprócz dyrektyw dotyczących oznakowania CE oprawy LED mogą podlegać wymaganiom rozporządzenia (UE) 2019/2020 dotyczącego ekoprojektu oraz rozporządzenia (UE) 2019/2015 dotyczącego etykietowania energetycznego źródeł światła. Przepisy te rozróżniają źródła światła, oddzielny osprzęt sterujący oraz produkty wyposażone, do których mogą należeć oprawy oświetleniowe.

Oprawa umożliwiająca wyjęcie źródła światła w celu jego osobnej weryfikacji jest zasadniczo traktowana jako produkt wyposażony. Nie oznacza to automatycznego obowiązku umieszczenia etykiety energetycznej na całej oprawie. Jeżeli jednak źródła światła nie można wyjąć do weryfikacji w sposób przewidziany przepisami, cały produkt może zostać uznany za źródło światła. Wymagania dotyczą również określonych parametrów energetycznych, informacji o produkcie oraz możliwości wymiany i demontażu źródeł światła i osprzętu sterującego, z uwzględnieniem przewidzianych wyjątków.

Oznakowanie CE opraw LED - wsparcie CECE Polska

Ocena zgodności opraw oświetleniowych LED wymaga właściwego określenia przepisów, doboru norm technicznych oraz przygotowania dokumentacji odnoszącej się do kompletnego produktu. CECE Polska udostępnia informacje dotyczące wyrobów wymagających oznakowania CE, w tym lamp i oświetlenia LED. Prawidłowe przeprowadzenie oceny pozwala wykazać spełnienie wymagań dotyczących bezpieczeństwa elektrycznego, kompatybilności elektromagnetycznej oraz pozostałych właściwych regulacji przed wprowadzeniem oprawy na rynek Unii Europejskiej.