Chcesz częściej widzieć wiadomości z naszej strony w Google? Obserwuj ce-polska.pl

Deklaracja zgodności i certyfikat CE to dokumenty często przedstawiane jako potwierdzenie spełnienia wymagań Unii Europejskiej. Sama obecność oznakowania CE na produkcie lub dokumentu zatytułowanego „Certificate of Compliance” nie oznacza jednak, że wyrób przeszedł prawidłową ocenę zgodności. Podczas weryfikacji należy sprawdzić identyfikację produktu, dane producenta, zastosowane przepisy oraz uprawnienia jednostki certyfikującej, jeżeli jej udział był wymagany. Jak sprawdzić autentyczność dokumentów i rozpoznać nieprawidłowości?

Deklaracja zgodności a certyfikat CE - który dokument należy sprawdzić?

Deklaracja zgodności UE lub WE jest formalnym oświadczeniem producenta, że wyrób spełnia mające do niego zastosowanie wymagania prawne. Sporządza się ją po przeprowadzeniu odpowiedniej procedury oceny zgodności i przygotowaniu dokumentacji technicznej. Nie każdy produkt wymaga przy tym zewnętrznej certyfikacji. W wielu przypadkach producent samodzielnie przeprowadza ocenę i wystawia deklarację.

Określenie „certyfikat CE” ma charakter potoczny. Nie istnieje jeden uniwersalny certyfikat wymagany dla wszystkich produktów oznakowanych CE. W przypadku określonych wyrobów, między innymi środków ochrony indywidualnej, wyrobów medycznych czy urządzeń przeciwwybuchowych, przepisy przewidują udział jednostki notyfikowanej i wydanie odpowiednich certyfikatów. W innych przypadkach taki dokument nie jest wymagany. Dlatego pierwszym etapem weryfikacji jest ustalenie, jakiej procedurze powinien podlegać konkretny produkt. Więcej informacji zawiera materiał Jak sprawdzić certyfikat CE?.

Krok 1. Sprawdzenie danych producenta i identyfikacji wyrobu

Weryfikację deklaracji zgodności należy rozpocząć od porównania jej zawartości z oznaczeniami znajdującymi się na produkcie. Dokument powinien umożliwiać jednoznaczną identyfikację wyrobu, którego dotyczy. Sprawdzenia wymagają przede wszystkim nazwa producenta, jego adres, oznaczenie modelu, typu lub serii oraz inne dane identyfikacyjne przewidziane we właściwych przepisach. Istotne są również data wystawienia, miejsce sporządzenia i podpis osoby upoważnionej.

Jeżeli na produkcie znajduje się inne oznaczenie modelu niż w deklaracji, konieczne jest wyjaśnienie rozbieżności. Jedna deklaracja może obejmować kilka wariantów produktu, o ile zostały one prawidłowo zidentyfikowane, a przeprowadzona ocena zgodności obejmuje wszystkie wskazane konfiguracje. Dokument dotyczący innego modelu, producenta lub wersji konstrukcyjnej nie stanowi automatycznie potwierdzenia zgodności sprawdzanego wyrobu.

Krok 2. Weryfikacja dyrektyw, rozporządzeń i norm

Kolejnym etapem jest sprawdzenie, czy deklaracja wskazuje właściwe przepisy unijne. Przykładowo urządzenie elektryczne może podlegać dyrektywie LVD 2014/35/UE, dyrektywie EMC 2014/30/UE oraz dyrektywie RoHS 2011/65/UE. Ich zastosowanie zależy od konstrukcji, parametrów i przeznaczenia produktu. Brak wymaganej regulacji może wskazywać na niekompletną ocenę zgodności, podobnie jak powoływanie się na przepisy, które nie mają zastosowania do danego wyrobu.

Weryfikacja powinna również obejmować przywołane normy techniczne. Należy sprawdzić ich zakres, wskazane wydanie oraz status norm zharmonizowanych. Samo wymienienie normy w deklaracji nie dowodzi, że produkt został zgodnie z nią oceniony. Znaczenie mają także przepisy obowiązujące w chwili wprowadzenia wyrobu do obrotu i ewentualne okresy przejściowe dotyczące zmian wymagań.

Krok 3. Jak zweryfikować certyfikat jednostki notyfikowanej?

Jeżeli dla produktu wymagana jest ocena przez jednostkę notyfikowaną, należy sprawdzić podmiot wystawiający certyfikat. Oficjalny wykaz jednostek znajduje się w bazie NANDO Komisji Europejskiej. Umożliwia ona weryfikację numeru identyfikacyjnego jednostki, państwa odpowiedzialnego za notyfikację oraz zakresu jej uprawnień.

Podczas sprawdzania certyfikatu należy zwrócić uwagę na:

  • dane jednostki notyfikowanej - nazwę, numer identyfikacyjny i status uprawnień,
  • zakres notyfikacji - czy obejmuje właściwe przepisy, kategorię produktu i procedurę oceny zgodności,
  • treść certyfikatu - identyfikację producenta i produktu, zakres oceny, numer dokumentu oraz jego ważność, jeżeli została określona.

Baza NANDO nie jest uniwersalnym rejestrem wszystkich wydanych certyfikatów. Potwierdzenie, że jednostka posiada odpowiednie uprawnienia, nie oznacza automatycznie, że konkretny certyfikat jest autentyczny i nadal ważny. W przypadku wątpliwości należy skontaktować się z jednostką, która wystawiła dokument. Szczegółowe zasady sprawdzania uprawnień opisano w artykule Jednostki notyfikowane CE - czym są i gdzie znaleźć ich wykaz?.

Krok 4. Sprawdzenie raportów z badań i dokumentacji technicznej

Deklaracja zgodności powinna być poparta dokumentacją techniczną i dowodami spełnienia odpowiednich wymagań. Jeżeli dostępne są raporty z badań, należy zweryfikować ich zakres oraz zgodność z rzeczywistą konstrukcją produktu. Przykładowo raport dotyczący urządzenia z innym zasilaczem, zmienionym modułem elektronicznym lub odmiennymi parametrami może nie potwierdzać zgodności aktualnej wersji wyrobu. Znaczenie mają zastosowane metody badań, identyfikacja próbki i możliwość powiązania wyników z ocenianym produktem.

Nie wszystkie raporty i dokumenty techniczne muszą być publicznie dostępne. Sam brak możliwości pobrania ich ze strony producenta nie oznacza niezgodności. Jeżeli jednak przedstawione dokumenty zawierają sprzeczne informacje lub odnoszą się do innego produktu, konieczne jest wyjaśnienie rozbieżności. W przypadku importerów zakres wymaganej weryfikacji wynika dodatkowo z obowiązków określonych we właściwych przepisach sektorowych.

Jak rozpoznać niewiarygodny certyfikat lub deklarację zgodności?

Wątpliwości powinny budzić dokumenty, które nie zawierają jednoznacznej identyfikacji wyrobu, danych producenta albo odniesienia do odpowiednich przepisów. Szczególnej ostrożności wymagają certyfikaty opisane jedynie jako „CE Certificate” lub „Certificate of Compliance”, bez wskazania konkretnej procedury oceny zgodności. Mogą one mieć charakter dobrowolny i nie zastępować dokumentów wymaganych prawnie.

Dotyczy to także produktów sprowadzanych spoza Unii Europejskiej. Certyfikat przedstawiony przez zagranicznego dostawcę może potwierdzać wykonanie wybranych badań, ale niekoniecznie obejmować wszystkie wymagania odnoszące się do produktu. Problemy tego rodzaju przedstawia artykuł CE przy imporcie z Chin - fakty, mity i jak nie dać się nabrać na chiński certyfikat.

Czy można sprawdzić deklarację zgodności WE / UE przez internet?

Nie istnieje jeden ogólnounijny rejestr umożliwiający sprawdzenie każdej deklaracji zgodności na podstawie numeru dokumentu lub oznaczenia produktu. Niektóre branże posiadają odrębne systemy rejestracji i udostępniania informacji, jednak nie obejmują one wszystkich produktów wymagających oznakowania CE.

Weryfikacja polega więc na sprawdzeniu zgodności dokumentu z produktem, prawidłowości wskazanych przepisów oraz wykonania wymaganej procedury oceny zgodności. Jeśli uczestniczyła w niej jednostka notyfikowana, należy dodatkowo zweryfikować jej uprawnienia i zakres wydanego certyfikatu. W przypadku niejasności dotyczących deklaracji lub dokumentów przedstawionych przez dostawcę można skorzystać z informacji i konsultacji CECE Polska dotyczących oznakowania CE. Samo posiadanie dokumentu z symbolem CE nie jest wystarczającym dowodem, że produkt spełnia wszystkie wymagania prawne.