Chcesz częściej widzieć wiadomości z naszej strony w Google? Obserwuj ce-polska.pl

Koszt certyfikacji ATEX zależy od rodzaju urządzenia, jego kategorii, zastosowanych zabezpieczeń przeciwwybuchowych oraz procedury oceny zgodności. Inny zakres prac dotyczy urządzeń elektrycznych, a inny urządzeń mechanicznych czy systemów ochronnych. Na cenę wpływają również wymagane badania, kompletność dokumentacji technicznej oraz udział jednostki notyfikowanej. Jakie elementy składają się na koszt certyfikacji ATEX i od czego zależy końcowa wycena?

Od czego zależy koszt certyfikacji ATEX?

Podstawą oceny zgodności jest dyrektywa 2014/34/UE (ATEX), dotycząca urządzeń i systemów ochronnych przeznaczonych do użytku w atmosferze potencjalnie wybuchowej. Obejmuje ona również określone urządzenia zabezpieczające, sterujące i regulacyjne oraz komponenty przeznaczone do wbudowania w urządzenia i systemy ochronne. Zakres wymaganych czynności zależy przede wszystkim od przeznaczenia produktu, grupy i kategorii urządzenia oraz przyjętego sposobu ochrony przed zapłonem.

Na wysokość kosztów wpływa stopień złożoności konstrukcji, liczba potencjalnych źródeł zapłonu oraz zakres koniecznych badań. Przykładowo urządzenie mechaniczne z kompletną dokumentacją i przeprowadzoną analizą zagrożeń zapłonem może wymagać innego nakładu pracy niż rozbudowany system wyposażony w elementy elektryczne, układy sterowania i kilka niezależnych zabezpieczeń. Znaczenie ma również etap rozwoju produktu. Ocena prototypu umożliwia uwzględnienie wymagań ATEX podczas projektowania, natomiast w przypadku gotowego urządzenia mogą być konieczne dodatkowe badania lub modyfikacje konstrukcyjne.

Kategoria urządzenia a cena certyfikacji ATEX

Jednym z głównych czynników wpływających na koszt jest klasyfikacja urządzenia. Dyrektywa ATEX wyróżnia grupę I, obejmującą urządzenia przeznaczone do określonych zastosowań górniczych, oraz grupę II, dotyczącą pozostałych miejsc zagrożonych występowaniem atmosfer wybuchowych. W obrębie grup stosowane są kategorie określające wymagany poziom ochrony i wpływające na wybór procedury oceny zgodności.

Grupa i kategoria Wymagania wpływające na koszt
Grupa II, kategoria 3 Wewnętrzna kontrola produkcji, bez obowiązkowego udziału jednostki notyfikowanej w procedurze ATEX.
Grupa II, kategoria 2 oraz grupa I, kategoria M2 - urządzenia nieelektryczne inne niż silniki spalinowe Wewnętrzna kontrola produkcji oraz przekazanie dokumentacji technicznej jednostce notyfikowanej w celu jej przechowywania.
Grupa II, kategoria 2 oraz grupa I, kategoria M2 - urządzenia elektryczne i silniki spalinowe Badanie typu UE oraz odpowiednia procedura zapewnienia zgodności produkcji.
Grupa II, kategoria 1 oraz grupa I, kategoria M1 Badanie typu UE oraz procedura zapewnienia jakości produkcji lub weryfikacji wyrobów.

Podział ten wynika z art. 13 dyrektywy 2014/34/UE. Dla systemów ochronnych i niektórych innych produktów przewidziano odpowiednie odrębne zasady, a w określonych przypadkach można zastosować również procedurę weryfikacji jednostkowej. Udział jednostki notyfikowanej może obejmować badanie typu UE, ocenę systemu jakości, weryfikację produktu lub inne czynności wymagane przez wybraną procedurę. Dlatego urządzenia o zbliżonym przeznaczeniu mogą generować różne koszty oceny zgodności, jeżeli różnią się kategorią lub konstrukcją.

Co obejmuje cena certyfikacji ATEX?

Całkowity koszt procesu wynika z zakresu czynności niezbędnych do wykazania zgodności urządzenia z wymaganiami przeciwwybuchowymi. Wycena może obejmować:

  • analizę wymagań i zagrożeń zapłonem - identyfikację właściwych przepisów i norm, ocenę potencjalnych źródeł zapłonu oraz zastosowanych środków ochronnych,
  • badania i dokumentację techniczną - pomiary, testy, przygotowanie rysunków, schematów, opisów konstrukcyjnych, instrukcji i pozostałych dowodów zgodności,
  • czynności jednostki notyfikowanej - badanie typu UE, ocenę systemu jakości, weryfikację wyrobów lub inne działania przewidziane w odpowiedniej procedurze.

Zakres badań zależy od konstrukcji i zastosowanego sposobu ochrony przeciwwybuchowej. W przypadku urządzeń elektrycznych analizuje się między innymi zagrożenia związane z iskrami, łukami elektrycznymi, temperaturą powierzchni i właściwościami obudów. W urządzeniach nieelektrycznych znaczenie mogą mieć tarcie, uderzenia, przegrzewanie łożysk, iskry mechaniczne i wyładowania elektrostatyczne. Do oceny wykorzystuje się odpowiednie normy, w tym części serii EN IEC 60079 oraz EN ISO 80079.

Na końcowy koszt wpływa również kompletność dokumentacji producenta. Jeżeli dostępne są aktualne wyniki badań, analiza zagrożeń zapłonem i informacje dotyczące zastosowanych podzespołów, mogą one zostać wykorzystane podczas oceny. Dokumentacja nieodpowiadająca rzeczywistej konstrukcji urządzenia wymaga natomiast uzupełnienia. Dodatkowe wydatki mogą wynikać z konieczności przygotowania próbek, powtórzenia badań po zmianach konstrukcyjnych lub przeprowadzenia audytu zakładu produkcyjnego.

Czy certyfikacja ATEX wymaga opłat za nadzór nad produkcją?

W określonych procedurach koszt oceny zgodności nie ogranicza się do jednorazowego badania urządzenia. Jeżeli producent korzysta z procedury opartej na zapewnieniu jakości produkcji lub kontroli wyrobów, jednostka notyfikowana wykonuje czynności przewidziane w odpowiednim module. Mogą one obejmować audyt systemu jakości, ocenę procesów produkcyjnych oraz nadzór nad utrzymywaniem zatwierdzonych rozwiązań.

Zakres i częstotliwość czynności zależą od zastosowanej procedury. Przykładowo systemy zapewnienia jakości przewidują nadzór nad zatwierdzonym systemem producenta, natomiast inne procedury opierają się na weryfikacji określonych wyrobów lub ich partii. Przy porównywaniu wycen należy więc rozróżnić koszt początkowej oceny od ewentualnych kosztów utrzymywania certyfikacji i nadzoru. Nie każda procedura ATEX wiąże się z okresowymi audytami jednostki notyfikowanej.

Jak przygotować urządzenie do wyceny certyfikacji ATEX?

Podstawą rzetelnej wyceny jest określenie przeznaczenia produktu, grupy i kategorii ATEX oraz przyjętego sposobu ochrony przeciwwybuchowej. Potrzebne są także informacje o konstrukcji, warunkach eksploatacji, potencjalnych źródłach zapłonu oraz planowanej produkcji jednostkowej lub seryjnej. Producent powinien zgromadzić dostępne rysunki techniczne, schematy, opisy zabezpieczeń, analizę zagrożeń zapłonem i wyniki wcześniejszych badań.

Na tej podstawie można ustalić zakres wymaganych czynności i określić, czy konieczny jest udział jednostki notyfikowanej. Wczesne uwzględnienie wymagań ATEX w projekcie może ograniczyć koszty późniejszych zmian konstrukcyjnych i ponownych badań. Pozwala również rozdzielić prace dokumentacyjne, badania techniczne i czynności certyfikacyjne, co ułatwia porównanie zakresu ofert.

Certyfikacja ATEX - wycena i wsparcie CECE Polska

Koszt certyfikacji ATEX powinien uwzględniać rzeczywisty zakres oceny zgodności, wynikający z konstrukcji, przeznaczenia i kategorii urządzenia. CECE Polska udostępnia informacje dotyczące dyrektywy ATEX 2014/34/UE oraz wymagań związanych z oceną zgodności urządzeń przeznaczonych do pracy w atmosferze potencjalnie wybuchowej. Określenie właściwej procedury i zakresu wymaganych badań pozwala przygotować wycenę obejmującą dokumentację techniczną, czynności jednostki notyfikowanej oraz ewentualne obowiązki związane z nadzorem nad produkcją.