Chcesz częściej widzieć wiadomości z naszej strony w Google? Obserwuj ce-polska.pl

Rozporządzenie GPSR 2023/988 określa wymagania dotyczące bezpieczeństwa produktów konsumenckich wprowadzanych na rynek Unii Europejskiej. Przepisy obejmują producentów, importerów, dystrybutorów oraz sprzedawców internetowych, nakładając na nich obowiązki związane z oceną ryzyka, dokumentacją techniczną, identyfikacją produktów i reagowaniem na zagrożenia. Które produkty podlegają GPSR, jak przygotować je do sprzedaży i jakie kary przewidziano za naruszenie wymagań?

GPSR 2023/988 - co to jest i od kiedy obowiązuje?

GPSR, czyli rozporządzenie (UE) 2023/988, stosuje się od 13 grudnia 2024 roku. Zastąpiło wcześniejszą dyrektywę 2001/95/WE dotyczącą ogólnego bezpieczeństwa produktów i rozszerzyło obowiązki związane między innymi ze sprzedażą internetową, identyfikowalnością wyrobów oraz informowaniem konsumentów o zagrożeniach.

Rozporządzenie obowiązuje bezpośrednio w państwach UE. W Polsce od 3 stycznia 2026 roku obowiązuje również ustawa z 7 listopada 2025 roku o nadzorze nad ogólnym bezpieczeństwem produktów, która reguluje kontrole, działania organów nadzoru oraz administracyjne kary pieniężne.

GPSR nie przewiduje oznakowania CE. Produkt podlegający wyłącznie temu rozporządzeniu nie otrzymuje znaku CE na jego podstawie.

Kogo dotyczy GPSR i jakie produkty obejmuje?

GPSR obejmuje produkty przeznaczone dla konsumentów oraz wyroby, które w racjonalnie przewidywalnych warunkach mogą być przez nich używane, nawet jeśli pierwotnie nie były do nich skierowane. Dotyczy produktów nowych, używanych, naprawionych i odnowionych, z wyjątkami określonymi w rozporządzeniu.

W jego zakresie mogą znajdować się między innymi meble, artykuły dekoracyjne, akcesoria sportowe, wybrane artykuły dziecięce oraz wyposażenie gospodarstwa domowego. Wyłączono natomiast określone kategorie produktów, w tym żywność, pasze, produkty lecznicze, środki ochrony roślin i antyki.

W przypadku wyrobów objętych szczegółowymi unijnymi przepisami dotyczącymi bezpieczeństwa GPSR stosuje się w zakresie nieuregulowanych przez nie aspektów i zagrożeń. Produkt wymagający oznakowania CE nie jest więc automatycznie całkowicie wyłączony z GPSR. Zakres stosowania przepisów trzeba ustalić indywidualnie, rozróżniając wymagania GPSR i oznakowania CE.

Obowiązki GPSR - producent, importer, dystrybutor i sprzedawca

Rozporządzenie przypisuje obowiązki poszczególnym uczestnikom łańcucha dostaw. Producent odpowiada przede wszystkim za bezpieczeństwo produktu i jego dokumentację, natomiast importer i dystrybutor muszą wykonać odpowiednie czynności weryfikacyjne przed udostępnieniem wyrobu na rynku.

Podmiot Najważniejsze obowiązki
Producent Zapewnienie bezpieczeństwa, analiza ryzyka, dokumentacja techniczna, identyfikacja produktu, wymagane instrukcje i działania naprawcze
Importer Weryfikacja obowiązków producenta, kontrola oznaczeń i informacji, podanie własnych danych kontaktowych, reagowanie na zagrożenia
Dystrybutor Sprawdzenie wymaganych informacji, prawidłowe warunki przechowywania i transportu, wstrzymanie sprzedaży produktów niezgodnych
Upoważniony przedstawiciel Wykonywanie zadań określonych w pisemnym upoważnieniu producenta
Dostawca internetowej platformy handlowej Obsługa zgłoszeń, współpraca z organami nadzoru i działania wobec ofert produktów niebezpiecznych

Zgodnie z art. 9 GPSR producent musi przeprowadzić wewnętrzną analizę ryzyka i przygotować dokumentację techniczną obejmującą co najmniej ogólny opis produktu oraz jego właściwości istotne dla bezpieczeństwa. Jeżeli jest to uzasadnione występującymi zagrożeniami, dokumentację uzupełnia się o analizy, wyniki badań i zastosowane środki ograniczające ryzyko. Należy ją przechowywać przez 10 lat od wprowadzenia produktu do obrotu.

Wymagana jest również odpowiednia identyfikacja produktu, dane producenta oraz instrukcje i informacje dotyczące bezpieczeństwa, jeśli są potrzebne do bezpiecznego użytkowania. Dla produktów sprzedawanych polskim konsumentom informacje te muszą spełniać wymagania językowe obowiązujące na polskim rynku.

GPSR w sklepie internetowym - co musi zawierać oferta?

Artykuł 19 GPSR określa wymagania dotyczące ofert sprzedaży na odległość. Informacje muszą być widoczne i czytelne dla konsumenta jeszcze przed zakupem, zarówno we własnym sklepie internetowym, jak i podczas sprzedaży przez platformy handlowe.

Oferta powinna zawierać nazwę producenta, jego adres pocztowy i elektroniczny, a w przypadku producenta spoza UE również wymagane dane osoby odpowiedzialnej za produkt na rynku unijnym. Konieczne są też informacje pozwalające zidentyfikować wyrób, w tym zdjęcie, typ i inne oznaczenia. Należy ponadto zamieścić wymagane ostrzeżenia i informacje dotyczące bezpieczeństwa w języku właściwym dla rynku docelowego.

Samo dołączenie instrukcji do przesyłki nie zastępuje informacji wymaganych w ofercie internetowej. Sprzedawca powinien więc zweryfikować nie tylko produkt i jego oznaczenia, ale również sposób prezentacji danych na karcie produktowej.

Jak wdrożyć GPSR i przygotować dokumentację?

Wdrożenie GPSR rozpoczyna się od ustalenia, czy produkt jest objęty rozporządzeniem, a następnie od identyfikacji zagrożeń związanych z jego normalnym i przewidywalnym użytkowaniem. Analiza powinna uwzględniać konstrukcję, materiały, sposób używania oraz grupy odbiorców, w szczególności dzieci i osoby bardziej narażone na zagrożenia.

Na podstawie oceny ryzyka producent dobiera środki ograniczające zagrożenia, przygotowuje wymaganą dokumentację i weryfikuje poprawność oznaczeń oraz informacji dla użytkownika. Zakres badań zależy od produktu i charakteru ryzyka. GPSR nie ustanawia jednego uniwersalnego certyfikatu ani obowiązkowego zestawu badań dla wszystkich kategorii wyrobów.

Przedsiębiorcy muszą także zapewnić możliwość reagowania na produkty niebezpieczne. W zależności od sytuacji konieczne może być wstrzymanie sprzedaży, wycofanie produktu z obrotu, odzyskanie go od konsumentów lub przekazanie wymaganych zgłoszeń przez system Safety Business Gateway.

Kary za naruszenie GPSR w Polsce - konkretne kwoty i przepisy

GPSR zobowiązuje państwa członkowskie do ustanowienia sankcji, ale nie określa jednej taryfy kar dla całej UE. W Polsce obowiązują przepisy ustawy z 7 listopada 2025 roku o nadzorze nad ogólnym bezpieczeństwem produktów.

Naruszenie Podstawa prawna Maksymalna kara
Producent wprowadza produkt niespełniający ogólnego wymagania bezpieczeństwa Art. 60 1 000 000 zł
Importer wprowadza produkt niespełniający ogólnego wymagania bezpieczeństwa Art. 65 1 000 000 zł
Dystrybutor udostępnia produkt niespełniający ogólnego wymagania bezpieczeństwa Art. 70 500 000 zł
Producent narusza obowiązki z art. 9 ust. 2, 5, 6 lub 11 GPSR, m.in. w zakresie analizy ryzyka i identyfikacji produktu Art. 61 100 000 zł
Producent nie wykonuje obowiązków dotyczących dokumentacji technicznej z art. 9 ust. 3 GPSR Art. 62 40 000 zł
Podmiot gospodarczy narusza wymagania dotyczące informacji w ofertach sprzedaży na odległość z art. 19 GPSR Art. 76 500 000 zł

Są to maksymalne administracyjne kary pieniężne za określone naruszenia, a nie kwoty nakładane automatycznie. Przy wymierzaniu kary organ uwzględnia między innymi wagę i czas trwania naruszenia, liczbę produktów, wcześniejsze naruszenia, działania naprawcze oraz współpracę przedsiębiorcy podczas postępowania.

Ustawa przewiduje również odrębne sankcje za inne obowiązki producentów, importerów, dystrybutorów i platform handlowych. Przykładowo naruszenie określonych obowiązków dotyczących działań naprawczych może skutkować karą do 200 000 zł, natomiast wybrane naruszenia obowiązków dostawcy platformy handlowej - do 1 000 000 zł.

GPSR - terminy i zasady przejściowe

Najważniejszą datą jest 13 grudnia 2024 roku, kiedy rozpoczęto stosowanie GPSR. Polska ustawa określająca nadzór oraz sankcje weszła w życie 3 stycznia 2026 roku.

Artykuł 51 GPSR pozwala nadal udostępniać produkty zgodne z wcześniejszą dyrektywą 2001/95/WE, jeżeli zostały wprowadzone do obrotu przed 13 grudnia 2024 roku. Samo wyprodukowanie wyrobu przed tą datą nie oznacza jednak automatycznie, że korzysta on z przepisów przejściowych. Znaczenie ma moment jego pierwszego udostępnienia na rynku w rozumieniu odpowiednich przepisów.

Zgodność z GPSR nie kończy się na przygotowaniu dokumentacji przed sprzedażą. Producent, importer i dystrybutor muszą również realizować przypisane im obowiązki dotyczące identyfikowalności produktów, monitorowania zagrożeń oraz podejmowania odpowiednich działań po wykryciu niebezpiecznego wyrobu.