Chcesz częściej widzieć wiadomości z naszej strony w Google? Obserwuj ce-polska.pl

Import produktu z Chin nie sprowadza się do odprawy celnej i sprawdzenia, czy na wyrobie znajduje się symbol CE. Jeżeli produkt podlega unijnym przepisom wymagającym tego oznakowania, importer powinien przed wprowadzeniem go do obrotu upewnić się, że producent prawidłowo przeprowadził ocenę zgodności, przygotował wymagane dokumenty i oznaczył konkretny model zgodnie z właściwymi regulacjami.

Importer nie zastępuje automatycznie producenta, ale ma własne obowiązki prawne. Nie może bezkrytycznie polegać na zapewnieniach chińskiego dostawcy ani wprowadzić produktu do obrotu, gdy wie lub powinien wiedzieć, że wyrób jest niezgodny. Powinien posiadać ogólną znajomość wymagań dotyczących importowanej kategorii i dopilnować, aby na rynek UE trafił produkt spełniający właściwe przepisy.

Czy każdy produkt z Chin wymaga CE?

Kraj produkcji nie decyduje o obowiązku oznakowania. CE jest wymagane tylko dla produktów objętych unijnym aktem prawnym, który wyraźnie przewiduje jego stosowanie. Dotyczy to między innymi określonych maszyn, zabawek, urządzeń elektrycznych i radiowych, środków ochrony indywidualnej, wyrobów medycznych oraz urządzeń ciśnieniowych.

Ten sam produkt może podlegać kilku regulacjom jednocześnie. Zabawka elektroniczna z komunikacją bezprzewodową może wymagać uwzględnienia przepisów dotyczących zabawek, urządzeń radiowych i ograniczenia niebezpiecznych substancji. Z kolei produkt, który nie mieści się w żadnej kategorii wymagającej CE, nie powinien być oznakowany tym symbolem tylko dlatego, że oczekuje go klient, platforma sprzedażowa lub importer.

Przed rozpoczęciem importu trzeba więc dokładnie opisać funkcję, przeznaczenie, konstrukcję, napięcie zasilania, użytkowników i sposób używania wyrobu. Dopiero taka kwalifikacja pozwala ustalić właściwe przepisy, procedurę oceny, wymagane badania i dokumenty.

Za co odpowiada importer?

Producent mający siedzibę w Chinach nadal odpowiada za zaprojektowanie i wytworzenie zgodnego produktu, przeprowadzenie właściwej oceny zgodności, przygotowanie dokumentacji technicznej, sporządzenie deklaracji zgodności UE oraz naniesienie CE.

Przed wprowadzeniem produktu na rynek importer powinien sprawdzić, czy:

  • producent zastosował właściwą procedurę oceny zgodności;
  • sporządzono dokumentację techniczną i deklarację zgodności UE;
  • dokumenty dotyczą dokładnie importowanego modelu i wariantu;
  • produkt posiada CE oraz pozostałe wymagane oznaczenia;
  • umieszczono dane producenta i identyfikator produktu, partii lub serii;
  • dołączono instrukcje i informacje bezpieczeństwa w języku wymaganym na rynku docelowym;
  • importer podał własne dane w sposób przewidziany przez właściwą regulację.

Importer powinien również dopilnować, aby warunki transportu i przechowywania nie pogorszyły bezpieczeństwa ani zgodności produktu. Jeżeli stwierdzi niezgodność, nie może wprowadzić wyrobu do obrotu do czasu jej usunięcia. W przypadku produktu stwarzającego ryzyko może być zobowiązany do poinformowania producenta i organów nadzoru oraz podjęcia działań naprawczych. Obowiązki te są rozwijane w poszczególnych aktach sektorowych, często według wspólnych zasad wynikających z decyzji nr 768/2008/WE.

Importer może przejąć pełne obowiązki producenta, jeżeli sprzedaje produkt pod własną nazwą lub znakiem towarowym albo zmienia go w sposób mogący wpływać na zgodność. W takim przypadku nie wystarczy deklaracja chińskiej fabryki odnosząca się do innej marki lub odmiennej wersji wyrobu.

Deklaracja zgodności UE nie jest certyfikatem CE

Deklaracja zgodności UE jest formalnym oświadczeniem producenta, że konkretny produkt spełnia wymagania wszystkich wskazanych w dokumencie aktów prawnych. Powinna jednoznacznie identyfikować wyrób i producenta, wskazywać właściwe dyrektywy lub rozporządzenia, zastosowane normy oraz osobę podpisującą dokument.

Importer powinien zwrócić uwagę, czy:

  • nazwa i numer modelu odpowiadają produktowi w dostawie;
  • deklarację wystawił rzeczywisty producent;
  • wskazane akty prawne rzeczywiście dotyczą wyrobu;
  • zastosowane normy odpowiadają konstrukcji i przeznaczeniu produktu;
  • dokument jest podpisany przez osobę uprawnioną;
  • nie dotyczy wycofanej lub konstrukcyjnie odmiennej wersji produktu.

Producent spoza UE może sam sporządzić i podpisać deklarację. Nie jest konieczne, aby każdą deklarację wystawiał upoważniony przedstawiciel z siedzibą w Unii. Przedstawiciel może wykonywać jedynie zadania określone w pisemnym pełnomocnictwie i dopuszczone przez właściwą regulację.

Prywatny dokument nazwany „CE Certificate”, raport z badań ani zaświadczenie wystawione przez pośrednika nie zastępują deklaracji producenta. Certyfikat jednostki notyfikowanej jest wymagany tylko w procedurach, w których właściwy akt przewiduje udział takiej jednostki.

Jak zweryfikować dokumentację dostawcy?

Importer nie zawsze musi fizycznie posiadać pełną dokumentację techniczną, ale powinien upewnić się, że została przygotowana i może zostać udostępniona organowi na żądanie. Zwykle przechowuje kopię deklaracji zgodności oraz zapewnia dostępność pozostałych dokumentów przez okres wynikający z właściwej regulacji. W wielu aktach okres ten wynosi 10 lat, lecz nie należy traktować go jako uniwersalnej zasady bez sprawdzenia przepisów sektorowych.

Weryfikacja powinna objąć przede wszystkim:

  • opis produktu, zdjęcia i oznaczenie importowanej wersji;
  • numer modelu, wariant sprzętowy i istotną wersję oprogramowania;
  • deklarację zgodności UE;
  • raporty z badań dotyczące tego samego produktu;
  • wykaz norm wraz z zastosowanymi wydaniami;
  • instrukcję, etykiety i ostrzeżenia przygotowane dla rynku docelowego;
  • dokumenty jednostki notyfikowanej, jeżeli jej udział był wymagany;
  • dowody zgodności materiałowej, gdy produkt podlega na przykład RoHS.

Dokumenty trzeba oceniać jako spójną całość. Raport nie stanowi wystarczającego dowodu, jeżeli przedstawia inną płytkę, obudowę, antenę, ładowarkę lub nazwę modelu niż wyrób w dostawie. Wątpliwości powinny wzbudzić również raporty wystawione wiele lat wcześniej, gdy dostawca nie potrafi wykazać, że konstrukcja i komponenty nie uległy zmianie.

Czy produkt trzeba zbadać w laboratorium w UE?

Prawo nie ustanawia ogólnego obowiązku wykonywania wszystkich badań w laboratorium znajdującym się w Unii ani korzystania w każdym przypadku z laboratorium akredytowanego. Odpowiednia ścieżka zależy od regulacji dotyczącej produktu oraz przewidzianej w niej procedury oceny.

W przypadku wielu kategorii producent może zastosować wewnętrzną kontrolę produkcji bez udziału jednostki notyfikowanej. W innych procedurach niezależna ocena jest obowiązkowa. Jednostki notyfikowanej nie należy utożsamiać ze zwykłym laboratorium badawczym — jej udział ma znaczenie prawne wyłącznie w zakresie produktów i procedur objętych oficjalną notyfikacją.

Importer powinien rozważyć niezależne badanie próbki, jeżeli:

  • dokumentacja jest niepełna lub niespójna;
  • raporty dotyczą innego wariantu produktu;
  • nie oceniono wszystkich właściwych wymagań;
  • dostawca wprowadzał zmiany konstrukcyjne;
  • produkt należy do kategorii podwyższonego ryzyka;
  • pojawiły się skargi, awarie lub informacje o podobnych wyrobach niebezpiecznych.

Badanie powinno dotyczyć reprezentatywnego egzemplarza odpowiadającego produktowi, który rzeczywiście zostanie sprowadzony i sprzedawany.

Oznakowanie CE i mit „China Export”

W prawie unijnym nie funkcjonuje oficjalne alternatywne oznaczenie zgodności o nazwie „China Export”. Na rynku mogą pojawiać się symbole graficznie podobne do CE, ale nie tworzą one odrębnego, uznanego systemu oznakowania. Komisja Europejska wskazywała, że nie posiada potwierdzenia istnienia takiego oficjalnego znaku.

Importer powinien zatem sprawdzić zgodność symbolu z oficjalnym wzorem, ale nie może ograniczać kontroli do odstępu między literami. Poprawny wygląd CE nie potwierdza, że producent przeprowadził ocenę zgodności. Najważniejsze są dokumenty, badania, identyfikacja konkretnego modelu oraz rzeczywista zgodność wyrobu.

Oznakowanie powinno być widoczne, czytelne i trwałe. Miejsce jego naniesienia oraz możliwość umieszczenia go na opakowaniu lub w dokumentacji zależą od regulacji sektorowej i charakteru produktu. Czterocyfrowy numer przy CE umieszcza się tylko wtedy, gdy przewiduje to właściwa procedura z udziałem jednostki notyfikowanej.

Dane importera i podmiot gospodarczy w UE

Importer powinien podać swoją nazwę, zarejestrowaną nazwę handlową lub znak towarowy oraz adres umożliwiający kontakt. Zależnie od przepisów dane umieszcza się na produkcie, opakowaniu albo w dokumencie towarzyszącym. Szczegółowe wymagania, w tym ewentualny obowiązek podania adresu elektronicznego, należy sprawdzić w regulacji dotyczącej danej kategorii.

Dla produktów objętych aktami wymienionymi w art. 4 rozporządzenia 2019/1020 wymagany jest także podmiot gospodarczy z siedzibą w UE wykonujący określone zadania związane ze zgodnością. Funkcję tę może pełnić producent unijny, importer, upoważniony przedstawiciel albo w określonych sytuacjach dostawca usług realizacji zamówień. Importer, producent i upoważniony przedstawiciel pozostają jednak odrębnymi rolami o różnym zakresie obowiązków.

Kontrola dostaw i zmian w produkcie

Jednorazowe sprawdzenie dokumentów przed pierwszym zamówieniem nie zapewnia zgodności wszystkich późniejszych partii. Dostawca może zmienić materiał, komponent, oprogramowanie, zakład produkcyjny lub konstrukcję bez wyraźnego poinformowania importera.

Umowa z producentem powinna określać dokładną specyfikację wyrobu, obowiązek dostarczania aktualnych dokumentów, zakaz wprowadzania zmian bez zgody importera, zasady pobierania próbek i kontroli partii oraz wsparcie w razie kontroli organu nadzoru.

Przed wysyłką warto porównać gotowy wyrób z zatwierdzoną próbką oraz sprawdzić oznaczenia, instrukcję, opakowanie i numer modelu. Przy produktach o większym ryzyku uzasadniona może być kontrola przedwysyłkowa, badanie próbki lub audyt procesu produkcyjnego.

Po rozpoczęciu sprzedaży importer powinien analizować skargi, zwroty, awarie i informacje o wypadkach. Stwierdzenie niezgodności może wymagać wstrzymania sprzedaży, poprawienia produktu, wycofania go z obrotu albo odzyskania od użytkowników.

Jak przygotować import produktu z Chin?

Bezpieczny proces powinien obejmować:

  • kwalifikację produktu i wskazanie wszystkich właściwych aktów;
  • wybór dostawcy zdolnego utrzymywać zgodność produkcji;
  • weryfikację deklaracji, dokumentacji, badań i oznaczeń;
  • ocenę reprezentatywnej próbki;
  • umowne zabezpieczenie zmian konstrukcji i komponentów;
  • kontrolę gotowej partii przed wysyłką;
  • przechowywanie wymaganych dokumentów i monitorowanie produktu po rozpoczęciu sprzedaży.

Nie istnieje jeden uniwersalny pakiet dokumentów ani „certyfikat CE” odpowiedni dla każdego produktu z Chin. Zakres procedury zależy od kategorii, konstrukcji i przeznaczenia wyrobu.

Importer nie przejmuje automatycznie wszystkich obowiązków chińskiego producenta, ale odpowiada za to, że nie wprowadzi do obrotu produktu, którego zgodności nie zweryfikował w zakresie wymaganym przez właściwe przepisy. Prawidłowa kontrola powinna obejmować nie tylko symbol CE, lecz przede wszystkim produkt, dokumentację i powtarzalność kolejnych dostaw.