Import produktów z Chin wymaga sprawdzenia ich zgodności z przepisami Unii Europejskiej. Szczególnie dużo wątpliwości dotyczy oznakowania CE, które bywa mylone z określeniem „China Export”. Problemem są również certyfikaty przekazywane przez chińskich dostawców, ponieważ nie każdy taki dokument stanowi dowód przeprowadzenia wymaganej oceny zgodności. Jak rozpoznać prawidłowy znak CE, zweryfikować dokumenty i spełnić obowiązki importera przed rozpoczęciem sprzedaży?
Znak CE a „China Export” - czym się różnią?
Znak CE jest oznakowaniem zgodności z określonymi wymaganiami Unii Europejskiej. Producent umieszcza go na produkcie po przeprowadzeniu wymaganej procedury oceny zgodności. Nie oznacza on miejsca produkcji, dlatego urządzenie wyprodukowane w Chinach może legalnie posiadać znak CE, jeżeli spełnia właściwe przepisy.
Określenie „China Export” jest natomiast związane z popularnym przekonaniem, że na chińskich produktach stosuje się odrębny symbol przypominający CE, w którym litery znajdują się bliżej siebie. Komisja Europejska wskazywała, że nie zna oficjalnie ustanowionego znaku o tej nazwie. Zwracała jednak uwagę na przypadki stosowania oznaczeń przypominających CE, których proporcje nie odpowiadają wymaganiom unijnym.
„China Export” nie jest oznakowaniem zgodności uznawanym przez przepisy UE. Nieprawidłowy odstęp między literami nie dowodzi jednak samodzielnie, że produkt jest niebezpieczny. Może oznaczać błędne wykonanie znaku, niezależnie od tego, czy sam wyrób spełnia wymagania techniczne.
Jak rozpoznać prawidłowy znak CE na produkcie z Chin?
Oznakowanie CE musi odpowiadać oficjalnemu wzorowi graficznemu, z zachowaniem proporcji liter C i E. Co do zasady minimalna wysokość znaku wynosi 5 mm, chyba że przepisy dotyczące danego wyrobu przewidują odstępstwo. Oznaczenie powinno być widoczne, czytelne i trwałe, a jego umiejscowienie musi odpowiadać wymaganiom właściwych regulacji.
Przy sprawdzaniu chińskiego produktu należy zweryfikować wygląd symbolu, jego wymiary oraz miejsce umieszczenia. Nie wystarczy jednak porównanie oznaczenia ze wzorem. Prawidłowo wykonany znak CE nie potwierdza automatycznie, że producent przeprowadził wymagane badania lub posiada odpowiednią dokumentację.
Podobnie produkt z błędnie naniesionym oznakowaniem nie musi być automatycznie niezgodny pod względem wszystkich parametrów technicznych. Nieprawidłowość wymaga jednak wyjaśnienia i odpowiedniego działania. Przy imporcie decydujące znaczenie ma zgodność całego produktu, a nie wyłącznie wygląd symbolu.
Jakie obowiązki ma importer produktów z Chin?
Importer w rozumieniu unijnych przepisów to podmiot mający siedzibę w UE, który wprowadza na rynek unijny produkt pochodzący z państwa trzeciego. Polska firma kupująca urządzenia bezpośrednio od chińskiego producenta w celu dalszej sprzedaży co do zasady pełni właśnie tę funkcję.
Przed wprowadzeniem produktu do obrotu importer powinien przeprowadzić następującą weryfikację:
- Ustalić właściwe przepisy - sprawdzić, czy produkt wymaga oznakowania CE i którym dyrektywom lub rozporządzeniom podlega.
- Zweryfikować ocenę zgodności - upewnić się, że producent zastosował wymaganą procedurę, a w określonych przypadkach skorzystał z jednostki notyfikowanej.
- Sprawdzić dokumentację - potwierdzić sporządzenie deklaracji zgodności UE oraz przygotowanie dokumentacji technicznej odnoszącej się do konkretnego wyrobu.
- Skontrolować oznaczenia - sprawdzić znak CE, identyfikację modelu, dane producenta oraz wymagane instrukcje i informacje dotyczące bezpieczeństwa.
- Wypełnić własne obowiązki - umieścić wymagane dane importera, zapewnić możliwość udostępnienia dokumentacji organom nadzoru oraz odpowiednie warunki przechowywania i transportu.
Jeżeli importer ma uzasadnione podstawy uważać, że produkt nie spełnia wymagań, nie powinien wprowadzać go do obrotu przed usunięciem niezgodności. W razie stwierdzenia zagrożenia po rozpoczęciu sprzedaży może być zobowiązany do wycofania produktu, podjęcia działań naprawczych lub poinformowania organów nadzoru.
Certyfikat CE z Chin - jak sprawdzić dokumenty dostawcy?
Jednym z najczęstszych błędów podczas importu jest uznawanie każdego dokumentu zatytułowanego „CE Certificate” lub „Certificate of Compliance” za wystarczający dowód zgodności. Nie istnieje jednak jeden uniwersalny certyfikat CE wymagany dla wszystkich produktów. W zależności od rodzaju wyrobu producent może samodzielnie przeprowadzić ocenę zgodności albo musi skorzystać z jednostki notyfikowanej.
Certyfikat CE otrzymany od chińskiego dostawcy należy sprawdzić przede wszystkim pod kątem identyfikacji produktu, danych producenta, zakresu badań oraz wskazanych dyrektyw i norm. Dokument dotyczący innego modelu, wcześniejszej konstrukcji lub nieaktualnych wymagań może nie stanowić odpowiedniego dowodu zgodności aktualnie importowanego urządzenia.
Szczególnej ostrożności wymagają certyfikaty wydawane przez prywatne podmioty bez statusu jednostki notyfikowanej. Mogą mieć określoną wartość jako dodatkowe potwierdzenie wyników badań, ale nie zastępują certyfikatu jednostki notyfikowanej, jeśli przepisy wymagają jej udziału. Uprawnienia jednostek można sprawdzić w oficjalnej bazie NANDO Komisji Europejskiej.
Importer nie musi automatycznie ponownie przeprowadzać wszystkich badań produktu. Powinien jednak dysponować odpowiednimi podstawami do stwierdzenia, że producent wykonał właściwą ocenę zgodności, a wymagane dokumenty odnoszą się do importowanego wyrobu.
Kiedy importer z Chin przejmuje obowiązki producenta?
Jeżeli polska firma zamawia produkty w Chinach i wprowadza je na rynek pod własną nazwą lub znakiem towarowym, może zostać uznana za producenta w rozumieniu przepisów UE. Nie ma znaczenia, że fizyczna produkcja odbywa się w zagranicznej fabryce.
W takiej sytuacji przedsiębiorca odpowiada za spełnienie obowiązków producenta, w tym zapewnienie właściwej oceny zgodności, przygotowanie dokumentacji technicznej, sporządzenie deklaracji oraz prawidłowe oznakowanie produktu. Może korzystać z dokumentów i wyników badań otrzymanych od dostawcy, jeżeli są odpowiednie i dotyczą rzeczywistej konstrukcji wyrobu.
Podobne konsekwencje mogą wystąpić przy modyfikacji produktu w sposób wpływający na jego zgodność z wymaganiami. Zakres odpowiedzialności należy wtedy ustalić na podstawie właściwych przepisów i charakteru wprowadzonych zmian.
Co grozi za import produktów z nieprawidłowym znakiem CE?
Nieprawidłowe oznakowanie CE, brak wymaganej deklaracji zgodności lub niespełnienie wymagań technicznych może doprowadzić do zakwestionowania produktu przez organy nadzoru rynku. W zależności od rodzaju naruszenia konsekwencją może być zatrzymanie towaru podczas kontroli granicznej, obowiązek usunięcia niezgodności, zakaz sprzedaży albo wycofanie produktu z obrotu.
Przepisy przewidują również sankcje finansowe, których wysokość zależy od kategorii wyrobu, rodzaju naruszenia i właściwej podstawy prawnej. Nie istnieje jedna kara obowiązująca za każdy przypadek nieprawidłowego oznakowania CE.
Dlatego zgodność produktu importowanego z Chin należy zweryfikować przed zamówieniem lub wysyłką towaru, kiedy możliwe jest jeszcze wyjaśnienie rozbieżności w dokumentacji, oznaczeniach i parametrach urządzenia. Sprawdzenie samego symbolu CE nie zastępuje oceny dokumentów ani realizacji obowiązków importera wynikających z przepisów unijnych.